Kad si rođen,a kad si upisan?

Štampa
Нравится

Nedavno, kad je umro najstariji Hercegovac, Sava Bjelica iz berkovićke mjesne zajednice Meče, zovu urednici hercegovačke dopisnike pa pitaju: dobro, recite  nam tačno koliko je Djed imao godina.

            A ovi im odgovaraju:hoćete li tačno ili zvanično?I vama je, ova dilema razumije se nejasna-ali je s one naše dopisničarske strane-istinska i moguća!?Mnogi smo minulih ljeta razgovarali s njim ,bilježeći djelove na magnetofonske trake i mini-diskove.Krepki starac ,kog pamćenje služaše do poslednjeg daha ,govorio je:

-Rođen sam na Savindan hiljadu devestote!Zato mi je i ime Sava!

            Kad je umro,na smrtovnici,koju mu je u Berkovićima radio  urednik lokalnog radija Rade Abramović,pisalo je da je rođen 1902.godine.Kao i u matičnim knjigama ove najmlađe istočnohercegovačke opštine.Dakle zvanično.

Neko je,dakle,davno napravio pometnju,pa se tačno i zvanično danas tako razilaze.

            U opštini Berkovići znaju da nije ovo jedino razmimoilaženje ,niti su greške i razlike porjeklom samo iz davnih dana.Ima i onih,pola vjeka mlađih.recimo,dva rođena brata Muratovića iz Babinog Dola na Hrgudu! Stariji,rođen 1950. godine,upisan u matične knjige u Stocu kao-sin Jovanov, a drugi,rođen 1952, u matične knjige u Berkovićima kao sin Jovišin.

            Rođenje prvog u Stocu prijavio je lično otac,a rođenje ovog drugog prijavljivao je komšija iz Babinog Dola,koji je silazio u Berkoviće,pa su ga zamolili da ode do matičara i obavi tu „sitnicu“.Međutim, stigavši dolje,čovjek reče:

           -Eto u našeg Joviše,kako ga je on lično od mila zvao,nađe se i drugi sin,pa ja došo da prijavim.

            I tako ostade u knjigama.Do, dan danas.Pa i kad su grešku uvidjeli ne mogaše je ispraviti.Zašto? O tom se odavno prepričava anegdota.Naime, za vrijeme zamjene ličnih karata ponudiše braći da napišu izjave i da se sve uredi.Ali,prvi do papira dođe mlađi,te napisa:“Baš me briga,u mene je otac Joviša,a on neka traži svog“.

 Sa Hrguda još jedna nesuglasica:otuda stižu Budimčići koji s ljubinskim Budinčićima,uprkos onom jednom slovu,blizak rod... Kad je napravljena prva greška,ne zna se, uglavnom,poslednjih decenija svako vozi po svom-Budimčići su >Budinčići, a Budinčići su Budimčići.Zbog tog različitog slova,ili možda zbog nekog nagluvog matičara,koji je glas preveo u pogrešan znak,nisu manje rođaci!

            Ima ,međutim slučajeva koje ni ljubazni službenici ne znaju objasniti:

Ja neznam ni kad ni kako je došlo do tih razlika-kaže ljubinska matičarka Mira Pižula-ali.evo,kod nas nekad u opštini bio je službenik,danas pokojni Milan Mutapdžić.Njegova rođena sestra Milena,u knjige je upisana kao Milena Mutapčija,a jedan Milanov bratić,je recimo,Zoran Mutapčić!Takođe ni naši zemljaci, iz sela  Mišljen ni sami neznaju kako se tačno prezivaju dok dobro ne pogledaju u ličnu kartu ili rodni list.Kod jednih piše Sanopjan,kod drugih Samopljan,a kod trećih Sanopljan.

            Ko je orginalan,a koga je novim prezimenom „ukrasila“ davna,očito nehajna hercegovačka administracija,to bi očito bio zanimljiv maturski rad za nekog radoznalog hercegovačkog gimnazijalca, koji bi imao vremena i volje da se posveti ovim istraživanjima.

            Prije, doduše davno prije ,u ovim krajevima bi djete u matični ured prijavljivali tek kad bi ga krstili,pa otuda kod naših starijih stanovnika ima nepodudarnosti između stvarnog rođenja i rodnog lista.Sva ta ,razmimoilaženja o kojima pričamo,ja sam, u stvari, nasledila od svojih prethodnika.Otkad se djeca rađaju u porodilištima,takvih odstupanja nema-objašnjava Milena Pižula ,dodajući:

-bilo je,ipak,i da se takvi.kad odrastu,požele sitnicu,da promjene slovo u imenu.Na primjer,on je Miloslav,a hoće da bude Miroslav.I To se radi lako i brzo.Podnese se zahtjev opštinskom odjeljenju za opštu upravu,po mjestu prebivališta,oni to odobre i mi matičari,to odmah ispravimo,odnosno ispunimo želju podnosiocu zahtjeva.

E, pa sad vi zaključite koliko je godina bilo najstarijem Hercegovcu, Savi Bjelici.Ovaj reporter vam ni tu verziju nije htio prećutati...

 

Žarko Janjić

Kad si rođen,a kad si upisan?